Co to jest fortepian partnerujący?

Collaborative piano, le piano collaboratif... pianist as a partner... the accompanist as equal partner...


Dyskusja na temat terminu jakim określać powinno się pianistę współpracującego z innymi artystami trwa w polskim środowisku muzycznym od dawna i wciąż wzbudza emocje. 

Niefortunny akompaniator
Słownik języka polskiego określa akompaniatora jako instrumentalistę akompaniującego soliście lub zespołowi, stanowiącego tło dla solisty.


Ale czy w Winterreise Schuberta lub Dichterliebe Schumanna pianista wciąż jest akompaniatorem? Czy jest akompaniatorem w sonatach skrzypcowych Beethovena? Czy wypada mówić: podegra mi Pani jutro akompaniament do tej sonaty/pieśni Wagnera/cyklu Griega? Czy Marthę Argerich wykonującą pieśń z Cecilią Bartoli nazwalibyśmy akompaniatorką? 

Muzyczne partnerstwo
Na drodze mojej muzycznej edukacji trzykrotnie miałam przyjemność uczestniczyć w kursach mistrzowskich prowadzonych przez Profesora Jerzego Marchwińskiego, wybitnego pianistę i pedagoga. Jego książka „Partnerstwo w muzyce” to lektura, do której chętnie wracam i którą z radością dzielę się z moimi estradowymi partnerami.  
Podobnie jak pojęcie pianisty, w tradycyjnym odczuciu, kojarzone jest wyłącznie z graniem solowym. Pianista, który nie gra sam, jakby pianistą być przestawał. Granie zespołowe pianistów ustawiane jest w roli głównie usługowej. Jest to rola fałszywa, szkodliwa artystycznie i psychologicznie. Relacje pomiędzy grającymi w zespole opierają się przecież na relacjach partnerskich, a nie apriorycznym założeniu uprzywilejowania jednych i subordynacji drugich. Aktywność profesjonalna pianisty ma bowiem dwie różne, ale jednakowo ważne, formy: granie solowe i granie zespołowe. W obydwu – oczekiwania perfekcji są identyczne. (Źródło: http://www.chopin.edu.pl/polskie/wydz2kam.html)
Collaborative pianist
W języku angielskim od lat 90. XX wieku, za sprawą Samuela Sandersa, rozpowszechnił się termin collaborative pianist jako określenie pianisty współpracującego z innym artystą. W języku francuskim określenie le piano collaboratif istnieje od 2002 roku. Pojęcie to rozumiane jest dużo szerzej niż powszechnie stosowane niegdyś słowo accompanist, a w Polsce wciąż popularne akompaniator. 

Collaborative pianist to pianista partnerujący podczas koncertu, równoprawny współwykonawca dzieła, to pomagający innemu artyście w przygotowaniach do koncertu czy spektaklu człowiek-orkiestra, korepetytor wokalny, kameralista, pedagog... 

...jak również maszyna do czytania nut a prima vista, biblioteka materiałów nutowych, akcesorium transponujące, czarodziej przeskakujący 8 i pół taktu i w międzyczasie modulujący do innej tonacji, by tylko ukryć Twój błąd, a także osoba, która wytknie Ci wszlekie niedoskonałości, choć w głębi duszy uważa, że jesteś absolutnie niezastąpionym, jedynym w swoim rodzaju, obdarzonym wyjątkowym talentem artystycznym partnerem.  😜💙
Istotą tego pojęcia jest założenie równości pomiędzy występującymi razem artystami. Pianista wciąż jest pianistą, a określenie collaborative dookreśla jedynie, że nie występuje sam. 

Tłumacząc z języka angielskiego definicję pojęcia collaborative pianist za The Collaborative Piano Blog:
To profesja, w której niezwykle zaangażowani, utalentowani, pracowici i odnoszący sukcesy pianiści poświęcają się sztuce gry, edukacji, prób i występów z innymi artystami, by zarabiać na życie. 

Pianista partnerujący
Jak przełożyć na język polski to wspaniałe, podkreślające rolę pianisty w tworzeniu wspólnego dzieła określenie angielskie collaborative pianist czy francuskie le piano collaboratif

Fortepian kolaborujący? kooperujący? współdziałający? współtworzący? 

A może po prostu nawiązując do tytułu książki Profesora Marchwińskiego... fortepian partnerujący? 

Komentarze

Prześlij komentarz